Эбру: турецкое искусство мраморирования

EBRU, TURKISH ART

OF MARBLING

Ebru is a traditional art in which patterns formed with paints on water surface, which is prepared using specific techniques and poured into a container called a «tekne», and thickened with specific substances, are transferred onto paper. Ebru has its own particular equipment and application characteristics. The materials and tools used in Ebru are usually prepared by the ebru artist personally. The paints are obtained from the environment using natural methods. Kitre, a plant-based material, is used to thicken the water. The natural acid that allows the paints to spread on the kitre is the gall, found in the gallbladder of animals. Patterns created using paints prepared by natural methods are transferred onto paper. Ebru, has become a traditional art form throughout history, used as an art of book decoration, and endpapers (a sheet of paper, often blank, colored, or decorated, pasted to the inside of the front and back covers of a book.) in book bindings. The first forms of Ebru appeared in the 13th century in the Turkic world, Central Asia, and spread to Anatolia. During the Ottoman period, Turkish «hattat»s, calligraphers, and artists introduced new forms and developed their techniques. Over the centuries, many special types of Ebru have emerged, such as «gelgit», «taraklı», «hatip», «bülbülyuvası», and «çiçekli». The most commonly used colours in Ebru are light green, red, and yellow. The most frequently depicted patterns include flowers, leaves, decorations, and the first quarter of the moon. Ebru has been influenced by different geographies, cultures, individuals and their experiences, particularly in the Turkic world. Each work of Ebru is a unique piece of art and cannot be reproduced exactly the same work, as it is created by combining water (âb- ı hayat), which represents the source of life, paints, which represent the dance of colours, and the artist’s feelings. Each small drop of paint offers the artist numerous options, enabling the creation of a masterpiece. The characteristic features of Ebru allow for Ebru sanatçıları, unsurun aktarımında ve uygulanmasında önemli rol oynamaktadır. Sanatçılar, usta-çırak ilişkisi içinde özel bilgi ve deneyimlerini nesilden nesile aktarma bilinciyle hareket etmektedirler. Ebru sanatçıları aynı zamanda Ebru yapımında kullanılan malzeme ve araç-gereçlerin üretimine ilişkin özel bilgi, beceri ve deneyimleri haiz olup bunları de yeni nesillere aktarmaktadırlar. Ebrunun eğitim sürecinin temel ilkesi sadece unsura ilişkin tekniğin öğretilmesini değil aynı zamanda bu sanatın barındırdığı manevi anlam ve ahlakın da aktarılmasını kapsamaktadır. Son yıllarda yerel yönetimler ve üniversiteler tarafından organize edilen ücretsiz kursların ve atölye çalışmalarının artmasıyla kadınların ve gençlerin Ebru sanatına olan ilgileri artmıştır. Kadınların bu kurs ve atölye çalışmalarına yoğun oranda katılımı, onların toplumsal hayatta aktif bir biçimde yer almalarını sağlamaktadır. Gençlerin Ebru sanatına artan ilgileri ise onların tarihsel ve kültürel olarak bilinçlenmelerini sağlamakla birlikte toplumsal aidiyet hislerini güçlendir- mektedir. Türk Dünyasının önemli süsleme sanatlarından olan Ebru’nun korunması ve yaşatılmasına ayrı bir önem atfedilmektedir. “Ebru: Türk Kağıt Süsleme Sanatı”, 2014 yılında Türkiye adına UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesine kaydedilmiştir. Dedicated importance is attached to safeguarding and keeping alive the heritage of Ebru, one of the significant decorative arts of the Turkic world. “Ebru: Turkish Art of Marbling” is inscribed on the UNESCO Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity on behalf of Türkiye in 20141. 1 https://ich.unesco.org/en/RL/ebru-turkish-art- of-marbling-00644 sanatkârlığı etrafında şekillenen süslemeler olarak; özel kitapların iç ve dış kapaklarında kendini göstermektedir. Ebru sanatı, Türk dünyasına dayanan tarihi geçmişi ile günümüzde bu sanatı yaşatanlar ve ebru eserlerini koleksiyonlarının bir parçası haline getiren ebru severler için tarihi geçmişleri ile kültürel ve sanatsal bir bağ kurmaktadır. Bu sanat ile atalarından miras aldıkları bir geleneğe değer vermekte ve modern uygulamaları ile bu sanatı dönüştürerek yaşatmaktadır. Türk dünyasının ve sanat anlayışının bir tezahürü olarak geniş insanlık ailesine değerli bir katkı olarak görülmektedir. Ebru sanatı; etrafında bir araya gelen bireyler arasında dostluk ve arkadaşlık bağlarının oluşması açısından uygun bir atmosfer yaratmaktadır. Ebru sanatı farklı kültürel geçmişleri olan insanlar arasındaki toplumsal önyargıları ortadan kaldırır, bu kültürler arasındaki iletişimi kolaylaştırır ve sosyal bağları güçlendirir. artistic flexibility in the chosen technique. Through the techniques used, the artist’s deep feelings, thoughts and originality come to the fore. Ebru, shaped around traditional handicrafts, is especially applied on the inside and outside covers of books. With its historical roots in the Turkic world, Ebru establishes a cultural and artistic connection with those who still keep this cultural heritage alive and with ebru enthusiasts who include ebru works in their collections. They recognize the value of this tradition inherited from their ancestors and keep it alive by transmitting it with modern applications. As a reflection of the Turkic world and its artistic sensibility, it is regarded as a valuable contribution to the broader family of humanity. The art of Ebru provides a conducive setting for the strengthening of social bonds of friendship and solidarity among the communities concerned. Ebru contributes to mitigating social prejudices among individuals from diverse cultural backgrounds, facilitates intercultural communication. Ebru artists play an important role in the transmission and practice of this art form. Working within a master-apprentice relationship, artists practice with the awareness of transmitting their inherited knowledge and experience from generation to generation. Ebru artists also acquire particular knowledge, skills and experience in the preparation of materials and tools used in making Ebru, and transmit these to the next generations. The fundamental principle of the training process of Ebru is not only to teach the techniques of the art but also to convey the spiritual meaning and ethics inherent in this art. In recent years, the increasing number of workshops and courses organized by local administrations, relevant NGOs, and universities has contributed to raising awareness in Ebru among women and young people. The significant participation of women in these activities enables them to play an active role in social life. Moreover, the growing interest of young people in Ebru not only enhances their historical and cultural awareness but also reinforces their sense of social belonging.